BVA Vakfı iş birliğiyle yürütülen Salt Sanatsal Araştırma ve Üretim Destek Programı’nın 2025–2026 döneminde desteklenen projelerinden ilki, Güneş Terkol’un Epipe başlıklı sergisiyle Salt Galata’da izleyiciyle buluşuyor. 30 Ocak–8 Mart 2026 tarihleri arasında görülebilecek sergi, Rusya’dan Çin’e, oradan Türkiye’ye uzanan çok katmanlı bir göç hikâyesini, aile hafızası ve kuşaklar arası aktarım üzerinden ele alıyor.
Göçün İzinde Bir Araştırma Projesi
Epipe, Güneş Terkol’un 2002 yılından bu yana annesi Elmira Terkol ile birlikte yürüttüğü sözlü tarih ve arşiv çalışmasının güncel bir çıktısı niteliğinde. Sergi, 19. yüzyılın sonlarında Kazan Tatarları’nın yaşadığı kademeli göç sürecine odaklanan bu uzun soluklu araştırmadan süzülen anlatıları, sanatçının eski ve yeni üretimleriyle bir araya getiriyor.
Aile Hafızası, Kuşaklar ve Aktarım
Bu araştırma hattı, yalnızca tarihsel bir göç anlatısını değil; aile içinde aktarılan deneyimleri, kuşaklar arası hafıza biçimlerini ve gündelik yaşam pratiklerini de görünür kılıyor. Kişisel olan ile kolektif olan arasındaki geçişler, serginin temel anlatı zeminini oluşturuyor. Çizim, animasyon ve dikiş işlerinin iç içe geçtiği sergi kurgusu; göç yollarını, bedensel hafızayı ve coğrafyalar arası dolaşımı çok katmanlı bir görsel-işitsel anlatıya dönüştürüyor. Terkol’un üretimleri, malzeme ile hikâye arasında kurulan bu geçirgenlik üzerinden ilerliyor.
Sözlü Tarihten Kolektif Üretime
Serginin hazırlık sürecinde, Kazan’daki Tatar Kadınları Forumu’ndan Eskişehir’de düzenlenen Sabantuy Şenlikleri’ne uzanan bir dizi araştırma gezisi gerçekleştirildi. Bu buluşmalarda göç hikâyeleri dinlendi, video söyleşiler yapıldı, aile arşivlerinden çıkan fotoğraf albümleri ve yadigârlar kayıt altına alındı. Araştırmanın son ayağı ise Ankara’daki Kazan Kültür ve Yardımlaşma Derneği’nde, Çin’den Türkiye’ye göç etmiş Tatar kadınlarının katılımıyla düzenlenen dikiş atölyesi oldu. Atölye sürecinde paylaşılan kişisel anlatılar, eski Tatar şarkıları eşliğinde kumaşlara işlenerek kolektif bir pankarta dönüştü ve serginin merkezî unsurlarından biri hâline geldi.
Bir Halk Şarkısından Sergi Başlığına: Epipe
Sergi, adını dans eden bir kadın figürünü betimleyen geleneksel bir Tatar halk şarkısından alıyor. Bu başlık, savaşlar, ekonomik buhranlar, işgaller ve rejim değişiklikleri boyunca ayakta kalan bir topluluğun hafızasına ve yaşam enerjisine işaret ediyor. Zorunlu yer değiştirmeler boyunca sürdürülen üretim pratikleri, bedensel eylemler ve bir aradalık hâlleri; emek, direniş ve dayanışmanın kuşaktan kuşağa aktarılan repertuvarını görünür kılıyor. Epipe, hafızayı durağan bir kayıt alanı olarak değil, yaşayan ve dönüşen bir süreç olarak ele alıyor.
Epipe, 30 Ocak’tan 8 Mart’a kadar Salt Galata’daki Mastercard Sergi Mekânı’nda ziyaret edilebilir. Sergiye eşlik edecek kamu programlarının detayları önümüzdeki günlerde duyurulacak.
