Koç Topluluğu’nun 100. yılı vesilesiyle hazırlanan Seyahat Sanatı sergisi, ilk bakışta Osmanlı coğrafyasına dair bir seyahat anlatısı gibi görünüyor. Oysa Meşher’de açılan serginin asıl meselesi, yüzyıllar boyunca Batı’nın Doğu’ya nasıl baktığını, onu nasıl kayda geçirdiğini ve nihayet nasıl hayal ettiğini görünür kılmak. 15. yüzyıldan 20. yüzyılın başına uzanan seçki, seyahati romantik bir keşif hikâyesi olarak değil; merak, diplomasi, savaş, inanç ve ticaret üzerinden şekillenen bir temsil üretimi olarak ele alıyor. Sergide yer alan haritalar, seyahatnameler, diplomatik hediyeler ve gravürler, yalnızca gidilen yerleri belgelemiyor; aynı zamanda Avrupa’nın Osmanlı dünyasını nasıl görmek istediğini de ele veriyor.
Bu nedenle serginin en çarpıcı tarafı, “seyahat” fikrini fiziksel hareketten çok bir bakış rejimi olarak tartışması. Özellikle savaş bölümünde yer alan ve doğrudan tanıklığa dayanmadan üretilmiş “Türk korkusu” imgeleri, erken dönem Avrupa görsel kültürünün propaganda diliyle nasıl çalıştığını ortaya koyuyor. Sergi boyunca karşılaşılan eserler arasında Albrecht Dürer, Jacopo Ligozzi ve Louis-François Cassas gibi isimlerin işleri de bulunuyor; ancak serginin ağırlığı “büyük sanatçılar”dan çok, dolaşıma giren imgelerin tarihsel etkisinde yatıyor. Çünkü burada mesele yalnızca sanat tarihi değil; hareket hâlindeki fikirlerin, korkuların ve arzuların tarihi. Seyahat Sanatı, bugünün hız çağında neredeyse unutulan bir şeyi hatırlatıyor: Yolculuk, bir yere varma hâlinden çok, dünyayı yeniden tarif etme biçimiydi. Gel gör ki yüzyıllar önce çizilmiş bir harita bir İmparatorluktan bile daha uzun yaşayabilir.
Meşher ile Sadberk Hanım Müzesi işbirliğiyle hazırlananSeyahat Sanatı: Sadberk Hanım Müzesi ve Ömer Koç Koleksiyonlarından başlıklı sergi, 8 Mayıs 2026 – 23 Mayıs 2027 tarihleri arasında Meşher’de görülebilecek.
Yaklaşık 500 yıllık bir dönemi kapsayan sergide 300’ü aşkın eser; seyahatnameler, gravürler, haritalar, diplomatik hediyeler, albümler ve Osmanlı dünyasına dair görsel kayıtlar üzerinden bir araya geliyor. Serginin küratörlüğünü M. Merve Uca üstlenirken, koordinasyonu Hülya Bilgi yürütüyor. Seçkinin ana omurgasını Sadberk Hanım Müzesi ve Ömer Koç koleksiyonları oluşturuyor. Buna ek olarak Rahmi M. Koç ve Caroline N. Koç koleksiyonlarından ödünç eserler de sergide yer alıyor. Özellikle Çiğdem Simavi bağışıyla müzeye kazandırılan diplomatik seyahat resimleri ve bir portolan haritası, serginin dikkat çeken parçaları arasında.
