Sessizliğin Akışı sergisinde sessizliği farklı hikâyelerle ilişkilendiriyorsunuz. Aslında eserleriniz sessiz değil; aksine izleyiciyle etkileşime geçmek ve iletişim kurmak istiyor gibiler. Peki resimlerinizde sessizlik sizin için ne ifade ediyor?
Benim için sessizlik, sesin yokluğu değil. Kendimizin en derin yanıyla yeniden bağlantı kurmamızı sağlayan bir yol. Hayatımın büyük bölümünü stratejik planlama, öngörü ve performans üzerine kurulu bir dünyada geçirdim. Geleceğe hazırlanmaya o kadar odaklanmıştım ki şimdiki zamanda yaşamayı neredeyse unutmuştum. 2017 yılında resimle tanıştığımda içimde çok derin bir değişim yaşandı. Yıllar sonra ilk kez hiçbir şeyi kanıtlamak, hiçbir beklentiyi karşılamak ya da kimseyi memnun etmek zorunda olmadığım bir alan buldum. Yalnızca var olabiliyor, deneyimleyebiliyor ve hissedebiliyordum.
Resim yapmak, sürekli analiz eden zihnimi sakinleştirmemi, sezgilerimle, duygularımla ve kendimden daha büyük bir şeyle yeniden bağlantı kurmamı sağladı.
‘Sessizliğin Akışı’ sergisinin özü de bu. Kalbimizin ve ruhumuzun bize söylemek istediklerini gerçekten duyabilmek için bazen düşüncelerimizin gürültüsünü susturmamız gerekiyor. Çalışmalarımda güzel bir paradoks var: Resimlerim canlı, dışavurumcu ve hareket dolu; ancak derin bir içsel sessizlikten doğuyorlar. Benim için sessizlik boşluk değil. Hiçbir şeyi açıklamak zorunda kalmadan kendimizi nihayet duyabildiğimiz bir alan.
Soyut resmin görünmeyeni ve içsel deneyimlerimizi ifade etme gücünü nasıl değerlendiriyorsunuz? Eserlerinizin arkasına yazdığınız metinler de var. Bu fikirler nasıl ortaya çıkıyor?
Soyut resim, en başından itibaren bana içgüdüsel olarak geldi. Hayatımın büyük bölümünü son derece yapılandırılmış bir ortamda geçirdikten sonra kendimi hapsettiğim kalıpların dışına çıkmaya derin bir ihtiyaç duydum. Soyutlama bana olağanüstü bir özgürlük hissi verdi. Figüratif temsilin sınırları olmadan renkleri, dokuları ve hareketi keşfetmemi sağladı.
Resim yaparken neredeyse transa benzer bir duruma giriyorum. Belirli bir duyguyu ifade etmeye ya da önceden tasarlanmış bir hikâye anlatmaya çalışmıyorum. Kendimi tamamen yaratım sürecine bırakıyorum. Başladığımda resmin nasıl görüneceğini asla bilmiyorum ve sonuç her zaman benim için bir sürpriz oluyor. Kaçınılmaz olarak o andaki duygularımdan ve kim olduğumdan etkileniyorum. Yaratım süreci boyunca düşüncelerimi, duygularımı ve değerlendirmelerimi not alıyorum. Resim tamamlanıp boya kuruduktan sonra bu notlara yeniden dönüyorum ve tuvalin arkasına kişisel bir metin yazıyorum. Bu sözcükler, eserin yaratımı sırasında yaşadığım içsel deneyimin samimi bir kaydına dönüşüyor.
Ancak kendi yorumumu izleyiciye dayatmak istemiyorum. Beni en çok etkileyen şey, birinin resimlerimden birinin karşısında fiziksel ya da duygusal bir tepki vermesi. Ancak o zaman, bazen, kendi yorumunu etkilemeden hikâyemi keşfetmesini öneriyorum.
Soyut sanatın gerçek gücünün bu özgürlükte yattığına inanıyorum: Bir resim benim hikâyemi anlatırken başka birinin kendi hikâyesini keşfetmesine de olanak tanıyabilir.
Boya, çalışmalarınızda neredeyse heykelsi bir nitelik kazanıyor. Malzemeyle ilişkinizi nasıl tanımlarsınız?
2017’de sanatçı olarak çalışmaya başladığım ilk günden beri palet bıçakları ve resim spatulaları kullanıyorum. Bu yaklaşım bana doğal bir şekilde geldi ve sanatsal dilimin temel unsurlarından biri olarak kaldı. Malzemeyle ilişkim son derece içgüdüsel ve fiziksel. Dokuları keşfetmeyi, kabartılar yaratmayı ve resimlerime hareket katmayı seviyorum.
Resim yaparken tuvalin etrafında dans ediyormuşum gibi hissediyorum. Bütün bedenim yaratım sürecine katılıyor ve malzeme, duygusal olarak deneyimlediğim şeyin bir uzantısına dönüşüyor. Beni en çok büyüleyen şey dokunun zenginliği. Bu, resimlerime renk ve yüzeyin ötesine geçen fiziksel bir varlık, neredeyse heykelsi bir boyut kazandırıyor. Malzemeyle çalışmanın derinden duygusal bir yanı var ve bunu bazen sözcüklerle ifade etmekte zorlanıyorum. Belki de resim yapmayı bu kadar sevmemin nedeni tam olarak budur. Resim, yalnızca sözcüklerle tam olarak aktaramayacağım duyumları deneyimlememi ve ifade etmemi sağlıyor.
Resimlerinizdeki dairesel formlar ve spiraller sezgisel olarak mı ortaya çıkıyor, yoksa bu süreç önceden planlanıyor mu?
Dairenin sanatsal evrenimde çok özel bir yeri var. Benim için sonsuzluğu, kesintisiz hareketi, yaşam döngülerini ve her şeyin birbiriyle bağlantılı olduğu yönündeki büyüleyici düşünceyi temsil ediyor. Bu formu hem sadeliği hem de sembolizmi açısından son derece güçlü buluyorum. Ancak ilginç olan şu: Daireler benim için derin bir kişisel anlam taşısa da resimlerimde beliren dairesel hareketler ve spiraller hiçbir zaman gerçekten planlanmıyor. Yaratıcı jest aracılığıyla, yönlerini ya da son görünümlerini kontrol etmeye çalışmadan kendiliğinden ortaya çıkıyorlar.
Sezgilerimin, bedenimin hareketinin ve malzemenin kendisinin bana rehberlik etmesine izin veriyorum. Bir hareket doğal olarak diğerine yol açıyor ve gözlerimin önünde ortaya çıkan şeyi yavaş yavaş keşfediyorum. Yaratım sürecimin en sevdiğim yanlarından biri de bu: Tam olarak nereye gittiğimi bilmemenin özgürlüğü. Daire benim için sonsuzluğu temsil ediyor ve paradoksal biçimde, kontrolü bıraktığımda hareketin gerçekten özgürleşmesine izin vermiş oluyorum. Her resim, beklenmedik bir karşılaşmaya dönüşüyor.
Sanatın meditatif ya da ruhsal bir deneyime dönüşebileceğine inanıyor musunuz?
Kesinlikle. Benim için resim yapmak hareket hâlinde bir meditasyon; derinden sezgisel ve zaman zaman ruhsal bir deneyim. Üretirken neredeyse transa benzer bir duruma giriyorum. Sorgulamayı, analiz etmeyi ve sonucu kontrol etmeye çalışmayı bırakıyorum. Yalnızca ortaya çıkması gereken şeyin kendini ifade etmesine izin veriyorum. Çoğu zaman bir resmi tamamladığımda derin bir içsel tatmin hissediyorum; sanki süreç boyunca benden daha büyük bir şey bana rehberlik etmiş gibi. Daha da önemlisi, resim yapmak sözcüklerle tam olarak ifade edemediğim duygulara ulaşmamı sağladı. İçimde derinlere gömülmüş duyguları kabul edebildiğim, serbest bırakabildiğim ve bazen yatıştırabildiğim bir alan sundu. Beni en çok etkileyen şey ise benzer bir deneyimin eserlerimle karşılaşan birinde de ortaya çıktığına tanık olmak. Bir insan resimlerimden birinin önünde birkaç dakika durup gözle görülür biçimde duygulandığında anlamlı bir şeyin gerçekleştiğini hissediyorum. O kişinin iç dünyasındaki hassas bir noktaya dokunulmuş oluyor. Renk, hareket, yoğunluk ve doku aracılığıyla birbirinden tamamen farklı hayatlar yaşamış iki insan arasında görünmez bir bağ kurulabiliyor.
Sanatın, sözcüklerin ikinci plana geçtiği, kendimizle yeniden bağlantı kurabildiğimiz ve yalnızca hissedebildiğimiz bir alan yaratma konusunda olağanüstü bir güce sahip olduğuna inanıyorum.
Sanatsal pratiğinizi Jackson Pollock ve Jean-Paul Riopelle gibi sanatçılarla ilişkilendiriyor musunuz?
İlginçtir ki 2017’de resim yapmaya ilk başladığımda ne Jean-Paul Riopelle’i ne de Jackson Pollock’u tanıyordum.
İlk sergimin açılışında etkinliği takip eden bir televizyon gazetecisi beni “günümüzün yeni Riopelle’i” olarak tanıttı. Jean-Paul Riopelle’in kim olduğu hakkında hiçbir fikrim yoktu. Hatta kim olduğunu öğrenmek için araştırmam gerekti!
Bu beklenmedik tanıtım beni Automatistes hareketinin tarihini, ‘Refus global’ manifestosunu ve Quebec’in kültürel tarihinde önemli bir rol oynamış bu sanat hareketini keşfetmeye yöneltti. Yıllar içinde insanlar palet bıçaklarımla yarattığım hareketlerle Riopelle’in jestüel yaklaşımının bazı yönleri arasında sık sık benzerlikler kurdular. Bu karşılaştırmaları büyük bir saygıyla karşılıyorum ancak bunlar hiçbir zaman çalışmalarımın ilham kaynağı olmadı. Jackson Pollock’a gelince, özellikle damlatma tekniğinin özgürlüğünü takdir ediyorum. Sıvı boyanın tuval üzerinde akmasına ve sıçramasına izin vermek, hareketi ve öngörülemezliği kucaklamak inanılmaz derecede özgürleştiricidir.
Bu sanatçılarla, jestin kendiliğindenliği ile enerji ve malzeme arasındaki ilişki açısından belirli yakınlıklar görüyorum. Ancak hiçbir zaman onları taklit etmeye ya da bilinçli olarak sanatsal yollarını izlemeye çalışmadım. Başka bir sanatçıya benzemek ya da belirli bir akıma ait olmak için resim yapmıyorum.
Kim olduğumu özgürce ve samimi bir biçimde keşfetmek, ortaya çıkan şeyi kontrol etmeye çalışmamak için resim yapıyorum. Sanatsal yolculuğum son derece kişisel; ancak resimlerim başkalarının duyguları ve deneyimleriyle buluştuğunda evrensel bir boyut kazanıyor.
Bir sanat eserinin anlamının izleyiciyle karşılaştığında değiştiğini ve dönüştüğünü düşünüyor musunuz?
Kesinlikle. Bir sanat eserinin, onu deneyimleyen insan sayısı kadar farklı yoruma sahip olabileceğine inanıyorum. Üretirken hikâyemin, duygularımın ve o andaki benliğimin bir parçasını resmin içine bırakıyorum. Ancak biri onun karşısına geçtiği anda başka bir hikâye başlayabiliyor. Bir renk, hareket ya da doku, izleyicide bir anıyı uyandırabilir, bir duyguyu harekete geçirebilir ya da son derece kişisel bir şeye dokunabilir. Bu deneyimler tamamen onlara ait ve ben bu yorumlama özgürlüğünü korumak istiyorum.
Benim için bu karşılaşmada her duyguya yer var. En önemli şey, yaratım süreci boyunca kendime sadık kalmam ve başkalarının eserde kendi hakikatlerini keşfetmelerine izin vermem. Bir resmin koleksiyonerini bulduğu anın da çok özel bir yanı var.
Bunu anlamlı bir karşılaşma, neredeyse hayatın ayarladığı bir randevu gibi görüyorum. Kişisel deneyimimden doğan bir sanat eseri, başka birinin hikâyesinin parçası oluyor ve yeni bir bölüme başlıyor.
Duyguları uyandırmak ve insanlar arasında bağ kurmak için üretiyorum. Resimlerim onlarla yaşamayı seçen insanların hayatlarına umut, neşe ya da mutluluk getirebiliyorsa, yaratma isteğimin temelindeki amacı gerçekleştirmeye devam ediyor demektir. Bir resmi ben var ediyorum ama onun hikâyesinin sürmesini sağlayan, onunla karşılaşan insanlar.
Sanatsal yaklaşımınız yıllar içinde nasıl gelişti ve Sessizliğin Akışı bu yolculuğun neresinde duruyor?
2017’de resim yapmaya başladığımdan beri sanatsal yaklaşımım doğal olarak gelişti. İlk yıllarım farklı tekniklerle deneyler yaparak geçti; ancak palet bıçakları ve spatulalarla çalıştığım soyut resim, kısa sürede tercih ettiğim ifade diline dönüştü. Her koleksiyonla birlikte sanatsal kimliğim güçlendi. Bununla birlikte, hareket, doku ve çizgiler gibi belirli unsurlar tekrarlanmaya devam etti.
Resimlerimin çizgisel boyutu benim için derin bir kişisel anlam taşıyor. Her fırça darbesi, hayatımızda hatırlanmaya değer bir anıyı, deneyimi ya da ânı temsil ediyor.
Sanki tuval boyunca her seferinde bir an ilerleyen bir yaşam çizgisi gibi. Zamanla her zaman özel bir ilişkim oldu. Hayatımın büyük bölümünde doğrudan ya da dolaylı olarak hastalıklarla çevrili olmak, yaşamın kırılganlığını erken yaşta fark etmeme ve hayatı dolu dolu yaşama konusunda derin bir aciliyet duygusu geliştirmeme neden oldu.
Zamanla kurduğum bu ilişkinin, resimlerimde biriken jestler, çizgiler ve hareketler aracılığıyla bilinçdışı biçimde ortaya çıktığına inanıyorum. Hiç değişmeyen şey ise resim yapma nedenim. Neredeyse on yıldır öncelikle hissettiklerimi ifade etmek, aynı zamanda başkalarıyla bağ kurmak için üretiyorum. Sanat hayatıma olağanüstü insanlar kattı. Bir resmin birine nasıl dokunabildiğini, bir duyguyu nasıl uyandırabildiğini ve bazen kişinin kendi hayatına bakışını bile nasıl değiştirebildiğini gösterdi.
Sessizliğin Akışı, bu gelişim sürecinde önemli bir dönüm noktası. İlk uluslararası kişisel sergilerimden biri olarak hem kişisel yolculuğumu hem de çalışmalarımı yeni izleyicilerle, kültürlerle ve topluluklarla paylaşma arzumu yansıtıyor. Benim için İstanbul bir varış noktası değil. Uluslararası sanat kariyerimin geleceği için yeni bir temel.
Yaklaşık on yıldır resim yapıyor olsam da hayatı yaşama konusundaki aynı aciliyet duygusunu hâlâ taşıyorum. Ancak bugün her sanat eserinin insanlar arasında bağ kurmak, duygu ve deneyim paylaşmak için bir fırsat olduğunu da anlıyorum. Ve gerçekten bunun yalnızca başlangıç olduğunu hissediyorum.
Sürekli uyaranların ve dijital gürültünün hâkim olduğu bir dünyada sanat, sessizliği ve tefekkürü yeniden keşfetmemize yardımcı olabilir mi?
Sürekli eylemi, üretkenliği, tüketimi ve başarıyı yücelten bir toplumda durup kendimizle yeniden bağlantı kurmanın giderek zorlaştığına inanıyorum.
Sonsuz bir uyaran akışıyla çevriliyiz. Dış dünyanın gürültüsü var ama kendi düşüncelerimizin, kaygılarımızın ve beklentilerimizin yarattığı bir gürültü de var. Sürekli daha fazlasını yapma çabası içinde bazen yalnızca var olmanın ne demek olduğunu unutuyoruz. Sanatın bize durmak için çok ihtiyaç duyduğumuz bir alan sunabileceğine derinden inanıyorum. Bir resmin karşısında durmaya, nefes almaya, dışarıdaki dikkat dağıtıcı unsurları susturmaya ve içimizdeki gürültüyü hafifletmeye zaman ayırdığımızda bir şeyler değişebiliyor. Bir anlığına anlamak, analiz etmek ya da bir performans sergilemek zorunda değiliz. Yalnızca hissettiklerimizi kabul edebiliriz.
Bunu çoğu zaman zihinden kalbe geçiş olarak tanımlıyorum. ‘Sessizliğin Akışı’ aracılığıyla ziyaretçileri yavaşlamaya, tefekküre dalmaya ve hemen açıklama aramadan renklerden, dokulardan ve hareketten etkilenmeye davet etmek istiyorum. Hayatımızdaki bütün gürültüyü ortadan kaldırmamız gerektiğine inanmıyorum. Bunun yerine, kendi iç sesimizi gerçekten duyabildiğimiz anları yeniden keşfetmemiz gerekiyor.
Bizden sürekli daha fazlasını yapmamızı isteyen bir dünyada sanat, yalnızca var olmanın güzelliğini ve önemini bize hatırlatabilir.
Bir resmin tamamlandığını nasıl anlıyorsunuz? Tamamlanma bir son mu, yoksa izleyiciyle yeni bir diyaloğun başlangıcı mı?
Bir resmin ne zaman tamamlandığını tam olarak nasıl bildiğimi açıklamak zor, çünkü süreç bütünüyle sezgisel.
Öyle bir an geliyor ki her şeyin yerli yerinde olduğunu, tek bir fırça darbesinin bile ortaya çıkan dengeyi bozabileceğini hissediyorum. Geri çekilip birkaç dakika boyunca resme bir bütün olarak bakıyorum. Uyum, duygusal bütünlük ve içsel tatmin hissettiğimde araçlarımı bırakma zamanının geldiğini anlıyorum.
Ancak bazen küçük bir şüphe kalıyor. Böyle anlarda resmi birkaç gün, hatta birkaç hafta dinlenmeye bırakıp sonra yeniden dönüyorum. Hâlâ eksik bir şey olup olmadığını göstermesi için ona ihtiyaç duyduğu zamanı veriyorum. Fakat benim için bir resmi tamamlamak, onun hikâyesinin sona ermesi anlamına gelmiyor. Tam tersine.
Koleksiyonerlerime sık sık aramızda bizi hayat boyu birbirimize bağlayan görünmez bir ip olduğunu söylüyorum. Her resim biraz evden ayrılan bir çocuk gibi. Onun yaratımına kendimden, duygularımdan ve kişisel hikâyemden bir parça katmış oluyorum. Koleksiyonerini bulduğunda onu duygulanarak bırakıyorum ama başka birinin dünyasında yolculuğuna devam edeceğini bilmenin sevincini de yaşıyorum. Beni derinden etkileyen şey, birinin bu sanat eseriyle her gün yaşayacağını, onun varlığında yeni duygular keşfedeceğini, huzur, neşe ya da yalnızca küçük bir mutluluk anı bulabileceğini düşünmek.
Sanatsal yolculuğum en derin anlamını işte o zaman kazanıyor. Yaratıcı jestimin ne zaman tamamlandığını biliyorum ama resmin hikâyesinin henüz yeni başladığını da biliyorum.









