Ali Ekber Kumtepe’nin Ben bir şey yapmıyorum adlı sergisi 15 Nisan’a dek Bursa’daki Konum Balat’ta izleyiciyle buluşuyor. Marcus Graf küratörlüğünde gerçekleşen sergi, sanatçının son dönem resimlerini bir araya getiriyor.
Sergi, ilk bakışta sade görünen başlığının aksine, uzun zamana yayılan bir üretim sürecinin izlerini taşıyor. Kumtepe’nin çalışmaları, doğa ile kültür arasında kurduğu gerilim üzerinden şekilleniyor.
Bir Sergiden Öte, Bir Yolculuk
Ben bir şey yapmıyorum, izleyiciyi doğrudan içine alan bir kurguya sahip. Sergi mekânına adım atan izleyici, doğrudan bir anlatının içine çekiliyor. Küratör Marcus Graf, serginin kurgusunu bir “yolculuk” olarak tanımlıyor ve şöyle özetliyor:
“Bu sergi sizi bir yolculuğa davet ediyor… Makrodan mikroya ilerleyen, sonra yeniden açılan bir yolculuk. İzleyici kendi peyzajını, kendi yolunu kuruyor.”
Gerçekten de eserler, uzaktan bakıldığında geniş bir manzara sunarken, yaklaştıkça detaylara açılıyor. Çitler, yollar, kapılar… İnsan görünmüyor, ancak varlığı dolaylı biçimde hissediliyor.
İnsan Yok, İzleri Var
Kumtepe’nin resimleri klasik peyzaj anlayışından uzak duruyor. Pastoral bir doğa yerine, boşaltılmış ve terk edilmiş mekânlar öne çıkıyor.
Bu sahneler, bir yol filminden alınmış kareler gibi ilerliyor. Ancak nostaljiye yer yok. Aksine, insan-doğa ilişkisine dair eleştirel bir yaklaşım hissediliyor.
Marcus Graf’ın da vurguladığı gibi sergideki kalın boya, sıva, kum ve kuru ot gibi organik unsurlar; tuval yalnızca bir yüzey değil, katman katman inşa edilen bir kütleye dönüştürüyor. Bu yönüyle sergi, yalnızca görsel değil, aynı zamanda fiziksel bir deneyim sunuyor.
“Ben Bir Şey Yapmıyorum” Ne Anlatıyor?
Serginin başlığı, sanatçının üretim sürecine dair önemli bir ipucu veriyor. Marcus Graf, Kumtepe ile yıllara dayanan ilişkisine atıfla şu sözleri aktarıyor:
“Yıllar sonra Ali’ye ‘Ne yapıyorsun?’ diye sorduğumda ‘Ben bir şey yapmıyorum’ dedi. Ama sonra son dönem çalışmalarını gösterdi… Bugün gördüğümüz seri, uzun süredir devam eden bir üretimin sonucu.”
Sanatçı ise süreci şöyle anlatıyor:
“Aslında bir şey yapmıyorum hikâyesi zamanla bir şeye dönüştü. Bu işler sadece birkaç aylık değil… 2020’den beri müdahalelerle devam eden, bitmeyen bir yapı.”
Malzeme de Anlatının Parçası
Kumtepe’nin resimlerinde kullanılan malzemeler de dikkat çekici. Boyanın yanı sıra toprak, saman ve bitki parçaları gibi doğrudan doğadan alınan unsurlar tuvale taşınıyor.
Graf bu yaklaşımı şu sözlerle açıklıyor:
“Burada doğa yalnızca bir referans değil. Gerçekten doğadan koparılmış malzemeler tuvale aktarılıyor.”
Bu durum, resim ile gerçeklik arasındaki mesafeyi azaltıyor. İzleyici yalnızca bir görüntüyle değil, o görüntünün maddesiyle de karşılaşıyor.
Küratör sanatçının pratiğine dair ise şunları paylaşıyor:
“Ali Ekber Kumtepe’nin kavramsal yaklaşımı, malzeme ve estetik seçimlerinden ayrı düşünülemez. Kalın boya, sıva, kum ve kuru ot gibi organik unsurlar, figürasyon ve soyutlama arasında gidip gelen imgeler oluşturur. Onun tuvalleri hem manzara hem de bir araç haline gelir—üzerinde yürüdüğümüz toprağı yansıtan topraksı yüzeyler. İzleyicinin gözü, onun karma malzeme dokuları—fırça darbeleri, spatula izleri—tarafından sürekli meşgul edilir; bu da onun zihnin boş mekânlarında dolaşmasını yansıtır. Bu yüzey ve derinlik etkileşimi, dinamik, sürekli değişen bir görsel deneyim yaratır.
“Kumtepe sürecini, malzemenin sadece bir yüzey değil, katman katman inşa edilen fiziksel bir kütle olarak görüyor. Dış ilhamları -bir film karesi, gündelik bir gözlem- geometrik, yapısal formlara dönüştürüyor. Her katman -ister boya ister müdahale olsun- derinlik inşa eder ve yüzeyi, ışık, gölge ve dokunun ayrılmaz olduğu dinamik bir alana dönüştürür. Onun sözleriyle, her eser, korunan, dönüştürülen ve nihayetinde görünür kılınan şeyin sorgulandığı katmanlı bir varlığa dönüşür.”
Disiplinler Arası Bir Üretim
Mersin Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü mezunu olan Ali Ekber Kumtepe, çalışmalarını Bursa ve İstanbul arasında sürdürüyor.
Sanat pratiğini yalnızca resimle sınırlamayan Kumtepe; video, yerleştirme ve karma tekniklerle de üretim yapıyor. Akbank Sanat’taki Uluslararası Günümüz Sanatçıları Sergisi’nden Avusturya’daki Top Talent Europix Festivali’ne, Graz Forum Stadtpark Video Art Festivali’nden Seul’deki Kore–Türkiye Çağdaş Sanat Değişim Sergisi’ne uzanan bir sergi geçmişine sahip. Bu çok yönlü üretim dili, resimlerine de yansıyor.
