Milano, 2026 Kış Olimpiyatları öncesinde Rönesans’ın en gizemli yapıtlarından birini kısa süreliğine kamuya açıyor. Leonardo da Vinci’ye atfedilen ve yüzyıllar boyunca gizli kalan duvar ve tavan resmi, restorasyon süreci devam ederken Sforza Kalesi’nde ziyaretçilerle buluşuyor.
Sala delle Asse’de yer alan ve 1498 yılında Leonardo da Vinci ile atölyesi tarafından başlandığı kabul edilen anıtsal resim, 7 Şubat–14 Mart tarihleri arasında ilk kez bu kadar yakından görülebilecek. Ziyaretçiler, kalenin içinde kurulan yaklaşık altı metre yüksekliğindeki iskeleye çıkarak restorasyon çalışmalarını yerinde izleme imkânı bulacak. Bu sürenin ardından salon yeniden ziyarete kapatılacak; restorasyonun ise yaklaşık on sekiz ay daha sürmesi planlanıyor.
Saraydan Kışlaya Uzanan Bir Kayıp Hikâye
Tarihi belgeler, Milano Dükü Ludovico Sforza’nın isteğiyle dekore edilen bu odanın Leonardo da Vinci ve atölyesi tarafından ele alındığını gösteriyor. Duvarlar ve tavan, doğadan esinlenen çizimlerle bütüncül bir kompozisyon hâline getirildi. Bitkisel formlar ile kök ve kaya betimlemeleri, Leonardo’nun doğa gözlemlerine dayanan yaklaşımını yansıtan unsurlar arasında yer alıyor. 1499’da Fransız ordusunun Milano’yu ele geçirmesi üzerine Milano Dükü Ludovico Sforza kentten ayrıldı. Leonardo da Vinci de bu süreçte Milano’dan ayrılmak zorunda kaldı ve Sala delle Asse’deki çalışma tamamlanamadı.
Sonraki yüzyıllarda kale askeri amaçlarla kullanıldı; Sala delle Asse’nin duvarları sıvayla kapatıldı ve resmin varlığı neredeyse tamamen unutuldu. Yapıtın izlerine ancak 19. yüzyılın sonlarında rastlandı. 20. yüzyıl boyunca yürütülen restorasyon çalışmaları, resmin bütününü yeniden görünür kılmış olsa da, kullanılan tempera tekniğinin son derece hassas olması nedeniyle süreç bugün hâlâ büyük bir dikkatle sürdürülüyor.
Güncel restorasyon aşamasında konservatörler, duvarlara işlemiş tuzları temizlemek için Japon pirinç kâğıdı ve demineralize su kullanıyor. Çalışmalar milim milim ilerliyor. Milano Kültür Meclisi Üyesi Tommaso Sacchi, bu geçici açılımın kentin Leonardo ile kurduğu uzun ve yoğun ilişkiyi yeniden hatırlatması açısından önemli olduğunu vurguluyor.
Olimpiyatlar süresince, kalenin Panoramik Odaları’nda Sala delle Asse’nin tarihine ve Leonardo’nun Sforza Sarayı’ndaki rolüne odaklanan yeni bir multimedya yerleştirme de izleyiciyle buluşacak. Ayrıca Pinacoteca’daki XXI numaralı salon, Leonardo’nun atölyesinden yetişen ve onun etkisini taşıyan sanatçılara ayrılmış yeni düzenlemesiyle yeniden açılacak.
