İstanbul Modern’in yeni binasında fotoğraf alanındaki ilk grup sergisi Panorama: Hayaller ve Yerler, farklı kuşaklardan 18 sanatçının 2010’lardan itibaren ürettiği yapıtları kapsamlı bir seçkiyle bir araya getiriyor. Müzenin birinci katındaki galerileri buluşturan sergi; düşsel manzaralar, kurgusal portreler ve alternatif mekân tahayyülleri aracılığıyla dünyayla kurduğumuz ilişkileri yeniden düşünmeye davet ediyor.
Larissa Araz, İlgen Arzık, Emre Baykal, Silva Bingaz, Hasan Deniz, Umut Erbaş, Cem Ersavcı, Ece Gökalp, Cemre Yeşil Gönenli, Ege Kanar, Zeynep Kayan, Metehan Özcan, Yusuf Sevinçli, İrem Sözen, Selim Süme, Kerem Uzel, Begüm Yamanlar ve Cansu Yıldıran’ın çalışmaları; yerleştirmelerden hareketli görüntülere, yapay zekâ uygulamalarından arşivsel malzemelere uzanan çok katmanlı bir üretim çeşitliliği sunuyor. Küratörlüğünü İstanbul Modern’in artistik direktörü Çelenk Bafra ile fotoğraf küratörü Demet Yıldız Dinçer’in üstlendiği sergi, günümüz sanatçılarının fotoğraf ve hareketli görüntünün olanaklarını sorgularken bir yandan dünyada olan bitenleri yansıtıyor, diğer yandan yeni duygusal ve mekânsal imgelerin nasıl kurulabileceğini gösteriyor.
Sergiye Özel Üretimler
Sanatçıların pek çoğu sergiye özel yeni üretimler ve mekâna özgü yerleştirmelerle ilk kez izleyici karşısına çıkıyor. Fotoğrafı ve mercek tabanlı sanatı kesilen, yeniden birleşen ve izleyiciyle tamamlanan bir alan olarak ele alan üretimler; kişisel arşivlerden yapay zekâ tabanlı görüntülere, ekolojik perspektiflerden farklı varoluş biçimleriyle kurulan ilişkilere uzanan geniş bir düşünsel alan açıyor. Bu disiplinlerarası yaklaşım, serginin yalnızca Fotoğraf Galerisi ile sınırlı kalmayıp müzenin birinci katındaki farklı galerilere yayılmasında da belirleyici oluyor.
Hayaller ve Yerler Arasında
İstanbul Modern Yönetim Kurulu Başkanı Oya Eczacıbaşı, serginin müze için önemini “Panorama: Hayaller ve Yerler, yeni müze binamızdaki fotoğraf alanındaki ilk grup sergisi olma özelliğini taşıyor. Farklı kuşaklardan sanatçıların son 15 yıl içinde ürettiği yapıtlar, günümüz dünyasındaki toplumsal ve kültürel dönüşümlere hayaller ve alternatif görsellikler aracılığıyla yanıt veriyor” cümleleriyle vurguladı.
İstanbul Modern artistik direktörü Çelenk Bafra, serginin yaklaşımını ‘“Panorama”, tek bir serginin içeriğini tanımlamaktan ziyade, ilerleyen yıllarda farklı alt temalar etrafında devam etmesini umduğumuz araştırma odaklı grup sergilerinin üst başlığını öneriyor. İlk sergimiz, Türkiye’de son on yıl ağırlıklı olmak üzere fotoğraf ve mercek temelli üretimlerin panoramasını çıkarmayı denerken günümüz dünyasında hayal kurma, mekânla ilişki kurma ve gerçekliği yeniden düşünme biçimlerini nasıl dönüştürdüğünü araştırıyor. Sergi, aynı zamanda farklı kuşaklardan sanatçılar için yeni üretim alanları açmayı, farklı sergileme ve anlatım biçimlerini denemeyi teşvik eden bir yaklaşımın parçası olarak şekillendi. Bu bağlamda “panorama” kavramı, yekpare bir bakışı değil; kırılgan, parçalı ve sürekli yer değiştiren bakışları çağırıyor. Sergi, izleyiciyi tamamlanmış bir bütünle karşı karşıya bırakmak yerine, imgeler arasında gezinmeye, duraksamaya ve kendi bakışını yeniden kurmaya çağırıyor” şeklinde özetliyor.
İstanbul Modern fotoğraf küratörü Demet Yıldız Dinçer de fotoğrafın günümüzde durağan görüntünün sınırlarını aşan bir pratiğe dönüştüğüne dikkat çekerek, “‘Panorama: Hayaller ve Yerler’, mercek temelli sanattaki küresel dönüşümlere ışık tutarken sanatçıların deneyimlerine sıkı sıkıya bağlı kalır. Sergideki sanatçılar için hayali manzaralar ve mekânlar, toplumsal, psikolojik ve zamansal dağınıklığı temsil etmeye indirgenmeyen; belirsizlikle müzakere etmeyi mümkün kılan estetik ve kavramsal tercihler olarak ortaya çıkar. Hayaller ve yerler, bu bağlamda, yaşanmış deneyimden beslenen ve geleceğe dair olasılıkları açık tutan düşünsel alanlar olarak şekillenir” dedi.
Sergiye Özel Yayın
Panorama: Hayaller ve Yerler sergi kataloğunda, İstanbul Modern Fotoğraf Danışma Kurulu üyeleri Refik Akyüz, Serdar Darendeliler ve Orhan Cem Çetin’in yanı sıra müzenin artistik direktörü Çelenk Bafra ile fotoğraf bölümü yöneticisi Demet Yıldız Dinçer’in serginin kavramsal çerçevesi ve sanatçıların üretim süreçlerine odaklanan metinleri yer alıyor. Türkçe-İngilizce yayımlanan katalog, sanatçılara ve yapıtlara ilişkin görsel ve yazılı içerikle sergi deneyimini derinleştirmeyi amaçlıyor.
Sergiyle birlikte hayata geçirilen Hayal Kitaplığı ise, kataloglar ve fotoğraf alanından seçilmiş yayınlar aracılığıyla bu çerçeveyi genişletiyor. Boğaz manzarasına karşı konumlanan aydınlık okuma alanı, izleyiciye düşünme, dinlenme ve hayal kurma imkânı sunan bir durak olarak kurgulandı.
Panorama Konuşmaları
Sergiyle eş zamanlı olarak başlatılan Panorama Konuşmaları, fotoğraf ve güncel sanat alanları arasında bir diyalog zemini kurmayı amaçlıyor. Program, 20 Şubat 2026 Cuma saat 18.00’de Çelenk Bafra’nın Larissa Araz, Ece Gökalp ve Cansu Yıldıran ile gerçekleştireceği söyleşiyle başlayacak. Serinin ikinci buluşması ise 12 Mart 2026 Perşembe günü Hasan Deniz, Metehan Özcan ve Cemre Yeşil Gönenli’nin katılımıyla, Demet Yıldız Dinçer moderatörlüğünde gerçekleşecek.
*Panorama: Hayaller ve Yerler 18 Ekim’e dek görülebilir.
