Londra’daki British Museum, Antik Orta Doğu galerilerindeki bazı harita ve bilgilendirme panolarında Filistin ifadesini sessiz sedasız kaldırdı. Müze yönetimi, değişikliğin uzun süredir devam eden bir etiket gözden geçirme sürecinin parçası olduğunu söylese de karar, akademi dünyasında ve aktivist çevrelerde ciddi bir tepkiye yol açtı.
Müzenin açıklamasına göre, güney Levant bölgesini gösteren antik haritalarda artık Kenan terimi kullanılıyor. Modern sınırları içeren panolarda ise Birleşmiş Milletler terminolojisi tercih ediliyor. Müze sözcüsü, “Filistinli” ifadesinin kültürel ya da etnografik bağlamlarda kullanılmaya devam edeceğini belirtirken, “Filistin” kelimesinin günümüz politik bağlamı nedeniyle artık tarihsel olarak nötr kabul edilemeyeceğini savunuyor.
Kararın kamuoyuna yansımasının ardından Change.org üzerinden başlatılan imza kampanyası bir gün içinde binlerce kişiye ulaştı. Kampanyada, bu değişikliğin yalnızca terminolojik bir düzeltme olmadığı, Filistin tarihinin kamusal hafızadan silinmesine katkı sunduğu ifade ediliyor.
Silinen Kelimeler, Silinen Hafıza
Süreci tetikleyen başvurunun, İsrail yanlısı hukuk grubu UK Lawyers for Israel tarafından yapıldığı ortaya çıktı. Grup, “Filistin” adının antik dönemlere geriye dönük biçimde uygulanmasının İsrail ve Yahudi tarihini görünmez kıldığını ileri sürdü.
Ancak bu görüş, birçok akademisyen tarafından reddediliyor. Tarihçi ve yazar William Dalrymple, sosyal medyada yaptığı paylaşımda karar için “saçma” ifadesini kullandı ve Filistin adına dair en erken referansların MÖ 12. yüzyıla uzandığını hatırlattı. Birleşik Krallık’taki Open University bünyesinde çalışan bazı araştırmacılar da “antik Filistin” kavramının uzun süredir akademik literatürde yer aldığını vurguluyor.
Ridiculous of the British Museum to remove the word ‘Palestine” from its displays, when it has a greater antiquity than the word “British”. The first reference to Palestine is on the Egyptian monument of Medinet Habu in 1186BCE. The first reference to Britain is the 4th century… https://t.co/bw1PqJh3k5
— William Dalrymple (@DalrympleWill) February 15, 2026
Tartışma yalnızca British Museum’la sınırlı kalmadı. Liverpool’daki World Museum Liverpool da benzer şikayetlerin ardından kendi sergi metinlerini gözden geçireceğini açıkladı. Avrupa Hukuki Destek Merkezi ise araştırma kolektifi Forensic Architecture ile birlikte, Birleşik Krallık’ta Filistin karşıtı baskıları belgeleyen kapsamlı bir veri tabanı hazırlığında.
Müze yönetimi, etiketlerin önümüzdeki yıllarda da yenilenmeye devam edeceğini söylese de eleştiriler ortak bir noktada birleşiyor: Haritalardan silinen bir kelime, yalnızca bir coğrafyayı değil, bir halkın tarihsel varlığını da görünmez kılma riski taşıyor.
