Marian Goodman, perşembe günü Los Angeles’ta tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti. 97 yaşındaki Goodman’ın ölüm haberi ilk olarak New York Times tarafından duyuruldu. Altmış yılı aşkın kariyeri boyunca çağdaş sanatın en etkili galericilerinden biri olarak kabul edilen Goodman, temsil ettiği sanatçılar ve kurduğu galeri programıyla uluslararası sanat dünyasında önemli bir konuma sahipti.
New York doğumlu Goodman, çağdaş sanatın en etkili isimlerinden bazılarını erken dönemde keşfetti ve bu sanatçıların üretimlerini onlarca yıl boyunca istikrarlı biçimde savundu. Gerhard Richter’ten Tacita Dean’e, Julie Mehretu’dan Pierre Huyghe’ye uzanan sanatçı programı, dönemsel eğilimlerden çok düşünsel süreklilikler üzerinden şekillendi. Goodman’ın sıkça vurguladığı gibi, ilgisini çeken işlerde insani bir hassasiyet, yaşama eleştirel bir bakış ve kamusal alanla kurulan bir sanatsal ilişki belirleyiciydi.
New York’tan Avrupa’ya Açılan Bir Galericilik Modeli
1977 yılında, 49 yaşındayken Marian Goodman Gallery’yi kuran Goodman, galericilik pratiğinde yeni bir döneme adım attı. Galeri, 1984’ten itibaren kırk yıl boyunca Manhattan’daki West 57th Street adresinde faaliyet göstererek uluslararası sanat çevrelerinin merkezlerinden biri hâline geldi. Londra ve Paris’te açılan mekânlarla birlikte galeri, özellikle Avrupa merkezli avangart üretimlerin Amerika’daki dolaşımında önemli bir rol oynadı.
Mütevazı görünümüne ve sakin üslubuna karşın, sanat dünyasındaki etkisi büyüktü. Temsil ettiği sanatçılar Amerika ve Avrupa’daki önde gelen müzelerde düzenli olarak sergilendi. 2013 yılında Fransa tarafından Légion d’Honneur nişanına, 2023’te ise Ordre des Arts et des Lettres nişanının Commandeur derecesine layık görüldü.
Guggenheim Müzesi’nin eski direktörü Richard Armstrong, Goodman’ı “çağdaş sanat için bir mihenk taşı” olarak tanımlarken, programının titizliğine ve sanatçılarına duyduğu sarsılmaz bağlılığa dikkat çekti. Goodman’ın taviz vermeyen duruşu, sanatçılarıyla kurduğu uzun süreli ilişkilerin de temelini oluşturdu.
Bu gönderiyi Instagram’da gör
Edisyonlardan Temsile
Goodman’ın sanat dünyasındaki etkisi, galericilik faaliyetlerinden önce, 1965 yılında kurduğu Multiples, Inc. ile şekillenmeye başladı. Edisyon odaklı bu yapı, sanatçı kitapları, baskılar, portföyler ve üç boyutlu işler aracılığıyla çağdaş sanatı daha geniş bir dolaşıma açmayı hedefliyordu. Sol LeWitt’in ilk edisyonlarının yanı sıra Dan Flavin, Donald Judd ve Robert Rauschenberg ile gerçekleştirilen projeler, Multiples, Inc.’in döneminin öncü girişimlerinden biri olarak konumlanmasını sağladı.
Goodman, bu süreci hiçbir zaman geçici ya da yalnızca hazırlayıcı bir aşama olarak görmedi. Edisyonlar üzerinden kurulan erişilebilirlik fikri, ilerleyen yıllarda galericilik anlayışının da temel ilkelerinden biri hâline geldi. Kendi adını taşıyan galeriyi açma kararı ise, Belçikalı sanatçı Marcel Broodthaers için Amerika Birleşik Devletleri’nde sürdürülebilir bir temsil alanı bulamamasıyla doğrudan ilişkiliydi. Başlangıçta somut bir ihtiyaca yanıt olarak şekillenen bu girişim, zaman içinde çağdaş sanatın yönelimlerini belirleyen etkili bir kurumsal yapıya dönüştü.
Son yıllarda sağlık sorunları nedeniyle galerinin günlük işleyişinden kademeli olarak çekilen Goodman’ın ardından, galeri yapısı içinde bazı yeniden yapılanmalar gündeme geldi. Buna rağmen Marian Goodman Gallery, sürekliliğini koruyarak faaliyetlerini sürdürdü. Galeri, 2023 yılında Los Angeles’ta yeni bir mekân açtı; 2024’te ise New York operasyonunu Tribeca’daki yeni adresine taşıdı. 2021’de kamuoyuyla paylaşılan devir planı doğrultusunda, kurum bugün uzun yıllardır birlikte çalışan yönetici ekip tarafından yürütülüyor.
