Modern sanat tarihinin en lirik figürlerinden biri olan Henri Matisse’in aile arşivinde titizlikle korunan 61 eseri, Paris Modern Sanat Müzesi’nin (Musée d’Art Moderne de Paris) koleksiyonuna katıldı. Geçtiğimiz yaz müzede büyük ilgi gören Matisse ve Marguerite: Babasının Gözünden sergisi için ödünç verilen bu eserler, sergi sona erdiğinde ailenin beklenmedik kararıyla müzenin kalıcı koleksiyonuna dahil edildi. Sanatçının torunu Claude Duthuit’nin eşi Barbara Dauphin Duthuit tarafından gerçekleştirilen bağış, Müze Direktörü Fabrice Hergott tarafından “olağanüstü derecede cömert bir jest” olarak tanımlandı.
Marguerite’in Hayatı Üzerinden Okunan Bir Üretim
Bağışlanan eserlerin merkezinde, Henri Matisse’in kızı Marguerite yer alıyor. 1894 yılında dünyaya gelen Marguerite, sanatçının üretiminde yalnızca bir model değil, zaman içinde bakışını şekillendiren bir eşlikçi haline geldi. Matisse’in portrelerinde sıkça karşılaşılan yüksek yakalar ve kurdeleler, çocuk yaşta geçirdiği difteri sonrasında boğazında kalan izi gizlemek için kullandığı giysilerin izlerini taşıyor. Bu ayrıntı, portrelerde bedensel bir gerçekliğin ötesine geçerek sessiz bir kırılganlık duygusu yaratıyor.
Seçki, Marguerite’in çocukluğundan yetişkinliğine uzanan geniş bir zaman aralığını kapsıyor. 1920 tarihli Marguerite endormie, kronik sağlık sorunları nedeniyle sağlığını toparlamaya çalıştığı bir dönemde olan Marguerite’i betimlerken, Matisse’in portre anlayışındaki daha içe dönük bir evreye de işaret ediyor. İkinci Dünya Savaşı sonrasında üretilen portrelerde ise bu kırılganlık yerini daha mesafeli ve durağan bir yüzeye bırakıyor. Bu dönem, Marguerite’in Fransız Direnişi’ne katıldığı, Gestapo tarafından tutuklanıp işkence gördüğü ve toplama kampına gönderilmekten son anda kurtulduğu yıllarla örtüşüyor.
Bağışta yer alan resimli kitaplar, baskılar ve gravürler, Marguerite’in Matisse’in üretim süreçlerindeki rolünü daha doğrudan ortaya koyuyor. Sanatçının matbaacılarla yürüttüğü çalışmalar sırasında ona eşlik eden Marguerite, bu eserlerde hem bir muhatap hem de üretimin parçası olarak karşımıza çıkıyor. Bir kısmı doğrudan ona ithaf edilen bu çalışmalar, baba kız arasındaki işbirliğinin izlerini taşıyor. Seçkide ayrıca Marguerite ile sanat eleştirmeni Georges Duthuit’in evliliğinden dünyaya gelen oğulları Claude Duthuit’i betimleyen bir çizim de yer alıyor.
Paris Modern Sanat Müzesi Direktörü Fabrice Hergott, bağışı müzenin tarihindeki en önemli kazanımlardan biri olarak değerlendiriyor. Müzenin koleksiyonunda kalıcı olarak sergilenen La Danse panolarının yanına eklenen bu yeni çalışmalar, Matisse’in sanatını yalnızca biçimsel bir gelişim çizgisi üzerinden değil, kişisel ilişkiler ve yaşam deneyimleri üzerinden de okumaya olanak tanıyor.
