Almanya’da yaşayan tiyatro oyuncusu, yönetmen ve yazar Emine Sevgi Özdamar, ülkenin en saygın kültür ödüllerinden Bertolt Brecht Ödülü’ne layık görüldü. Ödül, 10 Şubat’ta, Bertolt Brecht’in doğum günü dolayısıyla doğduğu şehir Augsburg’da düzenlenen törenle takdim edildi.
DW Türkçe’nin haberine göre, Augsburg Belediyesi tarafından iki yılda bir verilen ve 15 bin euro para ödülü içeren Brecht Ödülü, çağdaş dünyayı eleştirel bir bakışla ele alan yazarlara sunuluyor. Belediye Başkanı Eva Weber törende yaptığı konuşmada Özdamar’ı “tutumu, düşünce biçimi ve sanatsal üretimiyle ölçüt belirleyen bir sanatçı” olarak tanımladı. Weber, ödülün Brecht’in 70’inci ölüm yılında Özdamar’a verilmesinin kendileri için ayrı bir anlam taşıdığını ifade etti.
Brecht’in Ruhunu Taşıyan Bir Ses
Jüri Başkanı ve Augsburg Kültür Dairesi Başkanı Jürgen K. Enninger ise Özdamar’ın “şiirsel gücü ve politik açıklığıyla kültürler arasında köprü kuran bir edebi ses” olduğunu vurguladı. Jüri açıklamasında, yazarın 1990’da yayımlanan ilk kitabı Mutterzunge (Anadil) ile Almanca edebiyata sözlü geleneğin izlerini taşıyan güçlü ve çok katmanlı bir dil kazandırdığı belirtildi. Karagöz in Alamania (Karagöz Almanya’da) gibi tiyatro metinleriyle Almanca tiyatroda post-migrant edebiyatın öncülerinden biri olarak anılan Özdamar, romanlarında Türkiye’den Almanya’ya uzanan yaşam deneyimini farklı kültürler, diller ve siyasi sistemler arasındaki gerilimler üzerinden ele alıyor.
Törende tiyatro ve opera yönetmeni Matthias Langhoff bir övgü konuşması yaptı. Özdamar ise “Gölgelerle Çevrili Bir Mekân” adlı kitabından bölümler okudu ve Augsburg Şehri Altın Kitabı’nı imzaladı. Program kapsamında sahne alan müzisyenler Eva Gold ve Girisha Fernando’nun performansları da törene eşlik etti; özellikle finalde seslendirilen dayanışma şarkısı salonda uzun süre alkışlandı.
Emine Sevgi Özdamar
1946’da Malatya’da doğan Özdamar, genç yaşta tiyatroya yöneldi. 1960’larda Almanya’ya işçi olarak giderek Almanca öğrendi; ardından Türkiye’de oyunculuk eğitimi aldı. 1970’lerden itibaren Berlin başta olmak üzere Avrupa’nın önemli tiyatrolarında çalıştı. Eserlerini Almanca kaleme alan yazar, 2022 yılında Almanya’nın en prestijli edebiyat ödüllerinden Georg Büchner Ödülü’nü kazanmıştı.
Brecht Ödülü, Özdamar’ın estetikle politikayı, kişisel hafızayla kolektif tarihi iç içe geçiren yazı dünyasına verilen güçlü bir selam niteliğinde. Kültürler arasında dolaşan, sınırları dil üzerinden yeniden kuran bir edebi ses için anlamlı bir eşik.
