Endişeler Artıyor
Yapay zekânın geleceği üzerine yürütülen tartışma, son aylarda teknoloji dünyasının sınırlarını aşarak daha temel bir soruya dönüştü: İnsanlık, kendi geliştirdiği bu teknolojiyi kontrol edebilecek mi? Yapay zekânın öncü isimlerinden Geoffrey Hinton, teknolojinin insanlığın varlığını tehdit edebilecek ölçekte gelişebileceği uyarısını yinelerken; Anthropic CEO’su Dario Amodei, denetimsiz ilerlemenin çok daha yakın vadede ciddi sonuçlar doğurabileceğini söylüyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk de geçtiğimiz günlerde yapay zekânın “varoluşsal” risklerine karşı uluslararası güvenlik önlemleri çağrısında bulundu.
Bu kaygılar, yapay zekânın yalnızca iş dünyasını, ekonomiyi ya da üretim biçimlerini değil, insanın dünyadaki yerini de yeniden tanımlayabileceği düşüncesini gündeme getiriyor. Üstelik tartışma artık yalnızca teknolojiye mesafeli isimlerden gelmiyor; bu sistemleri geliştiren şirketlerin yöneticileri ve yapay zekânın öncü araştırmacıları da giderek daha yüksek sesle risklerden söz ediyor.
Bu atmosferde Bill Gates’in son açıklamaları da dikkat çekici. Bir dönem yapay zekânın dönüştürücü potansiyelini en güçlü biçimde savunan teknoloji dünyasının önemli figürlerinden biri olan Gates, bugün teknolojinin hızından duyduğu endişeyi dile getiriyor ….
Microsoft’un kurucu ortağı Bill Gates, The New York Times’tan Karen Weise’a verdiği röportajda yapay zekanın iş yerlerindeki kullanımının uzun vadeli etkilerini değerlendirdi.
Röportajda Gates, yapay zekaya karşı kendi konumunun çelişkili olduğunu kabul etse de durumun büyüklüğünün ve korkutuculuğunun göz ardı edilmemesi, aksine harekete geçilmesi gerektiğini belirtti.
Gates, yapay zeka şirketlerinin gelişim hızının düşündüğünden de fazla olduğunu belirtirken söz konusu sermayenin trilyonlara ulaştığını ve şirketlerin dahi yapay zekanın olumlu sonuçlarının olumsuzlara ağır basmasını umduğunu söyledi.
Gates’in kendi websitesinde konuyla alakalı endişelerini anlattığı notları da bu röportajla beraber dikkat çekici bir konuma geldi. Notlarında işsizlik, ekonomik farklılıkların artışı ve insanlığın yok oluşu gibi ifadelere yer verirken hepsinin ortak sorusunun “Bunları nasıl önleyeceğiz?” olduğunu da belirtiyor. Dünyanın bu sorulara cevap üretmesi dahilinde yapay zekanın insanlık için iyi bir kaynak olacağını ifade ediyor.
Fakat bu soruların yeterince gün yüzünde olmadığını ve konuşulmadığını da belirtti. Yapay zekanın gelişim hızının ve var olan ekipmanlara uyum sağlayabilmesinin, onu bilgisayar ve geçmişteki diğer teknolojik gelişmelerden farklı kıldığını söyledi. Gates’e göre bu farklılık, yapay zekanın iş hayatında yaratacağı dönüşümün de geçmişteki teknolojik değişimlerle aynı şekilde ilerlemeyeceğini gösteriyor.
Teknolojinin geçmişte istihdam yaratmasına rağmen günümüzde buna olan inancın hâlâ var olmasının kendisini şaşkına uğrattığını da belirtti. Yapay zekanın şu anda ilerlediği şekilde devam ettiği takdirde büyük ölçüde işsizliğe dönüşeceğini düşünen Gates, şirketlerin insanları elimine ederek çoğunluğu otomasyon üzerine kurulu iş modellerine geçişinin sektör çapında gerçekleşmesi durumunda bunun insanlık için iyi bir tercih olmayabileceğini söyledi.
Bunun üzerine Gates, yapay zeka kullanımının vergilendirilmesine yönelik “token tax” fikrini ortaya koydu. İnsan emeğinin gelir ve bordro vergileriyle vergilendirilmesine karşılık makinelerin insan çalışanların yerini almasının şirketler için daha avantajlı hale gelmemesi gerektiğini savunan Gates, yapay zeka tokenlarının ve robotların vergilendirilmesinin bu geçişi yavaşlatabileceğini ve çalışanların yeniden eğitimi için kaynak yaratabileceğini belirtti. Ayrıca “Human Reserved” adını verdiği, bazı işlerin bilinçli olarak yalnızca insanlara ayrıldığı bir alan oluşturmanın gelecekteki işsizlik sorununa karşı alınabilecek önlemlerden biri olabileceğini söyledi.
Yapay zekanın olası riskleri arasında biyolojik silahlandırma gibi konulara değinen Gates, bu konularda uluslararası antlaşmaların ve regülasyonların oluşturulması gerektiğini vurguladı. Bu regülasyon ve antlaşmaların zorunlu bir çerçevede ele alınması gerektiğini de belirtti.
Gates, yapay zeka hakkındaki endişelerini devlet liderleriyle ve teknolojiyi geliştiren isimlerle paylaşmaya devam edeceğini belirtirken, yapay zekanın geleceğinin yalnızca teknoloji şirketlerinin kararlarına bırakılamayacağını ve bu dönüşüme karşı şimdiden ortak bir plan oluşturulması gerektiğinin altını çizdi.
