Dünyanın en ünlü ve en gizemli sokak sanatçısı Banksy’nin kimliği, yıllardır sanat dünyasının en büyük bilmecelerinden biri olarak anılıyor. Duvarlara bırakılan politik göndermeler, savaş karşıtı imgeler ve sistem eleştirileri kadar, sanatçının anonimliği de eserlerinin ayrılmaz bir parçası hâline gelmiş durumda.
Reuters ise bir yıl süren kapsamlı araştırmasının ardından bu gizemi çözdüğünü iddia ediyor.
Haber ajansı, Banksy’nin arkasındaki kişinin Birleşik Krallık vatandaşı olduğunu ve 2008 yılında resmi olarak isim değiştirdiğini öne sürüyor. Ancak sanatçının hukuk ekibi, kimliğin ifşa edilmesine sert tepki göstererek bunun ciddi güvenlik riskleri doğurabileceği uyarısında bulunuyor. Bu uyarıları dikkate alarak, orijinal haberde yer alan isimleri burada yayımlamıyoruz.
Reuters Bu Sonuca Nasıl Ulaştı?
Reuters araştırma ekibi, soruşturmasını çok katmanlı bir dosya çalışmasına dayandırıyor. ABD mahkeme kayıtları, polis belgeleri, arşiv fotoğrafları, göçmenlik verileri ve içeriden bilgi sahibi olduğu belirtilen çok sayıda kişiyle yapılan görüşmeler araştırmanın temel kaynakları arasında.
Ayrıca 2022 yılında Ukrayna’da ortaya çıkan Banksy duvar resimleri de soruşturmanın önemli ayaklarından biri olmuş. Reuters muhabirleri, söz konusu eserlerin belirdiği kasabalara giderek yerel tanıklarla konuşmuş.
Ajansın “kilit kanıt” olarak nitelendirdiği unsur ise kamu düzenini bozma suçlamasıyla bağlantılı olduğu belirtilen el yazısı bir itiraf metni. Reuters, bu belgenin sanatçının kimliğini tartışmasız biçimde netleştirdiğini savunuyor.
Haberde ayrıca, 2008 yılında Daily Mail tarafından ortaya atılan kimlik iddiasının yeni belgelerle güçlendirildiği ifade ediliyor. Reuters, önceki spekülasyonların aksine çok daha geniş bir veri ve tanık ağına dayandığını belirterek haberinin arkasında duruyor.
Ukrayna’daki Duvar Resmi ve “Tanıdık” Bir İsim
Soruşturmanın dikkat çeken başlıklarından biri 2022’de Ukrayna’da ortaya çıkan bir duvar resmi. Kiev yakınlarındaki Horenka kasabasında görülen çalışmada, küçük bir çocuğun iri bir adamı judo hareketiyle yere sermesi betimleniyordu. Eser, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in judoculuk geçmişine gönderme olarak yorumlanmıştı.
Reuters muhabirleri kasabada yaptıkları görüşmelerde, duvar resmini iki erkeğin yaptığını hatırlayan bir tanığa ulaştıklarını aktarıyor. Tanığa gösterilen fotoğraflar arasında İngiliz trip-hop grubu Massive Attack’in solisti Robert Del Naja da bulunuyordu.
Del Naja, uzun süredir Banksy ile bağlantılı olabileceğine dair söylentilerle anılan bir isimdi. Reuters, Ukrayna göçmenlik kayıtlarının Del Naja’nın söz konusu tarihlerde ülkeye giriş yaptığını doğruladığını yazıyor. Ayrıca ayrı bir kaynağın, aynı dönemde Kiev’de bir otelde Del Naja’yı gördüğünü bildirdiği belirtiliyor. Ancak Reuters, Del Naja’nın Banksy olduğuna dair kesin bir hüküm vermiyor; yalnızca bağlantı ihtimaline işaret ediyor.
Nadir Fotoğraflar ve Eski Bir Anlaşmazlık
Banksy’nin yüzünü gösterdiği iddia edilen fotoğraflar son derece az. Haberde, yaklaşık 20 yıl önce çekildiği belirtilen bir kareye özellikle dikkat çekiliyor. 2004 yılında Jamaika’da çekildiği belirtilen fotoğrafta, beyaz tişört üzerine mavi kısa kollu gömlek giymiş, güneş gözlüğü takan ve yanında sprey boya bulunan bir adam görülüyor. Fotoğrafın, sanatçı ile bir fotoğrafçı arasında yaşanan anlaşmazlık sonrasında kamuoyuna yansıdığı ifade ediliyor.
Hukuki Tepki ve Güvenlik Uyarısı
Banksy’nin hukuk ekibi ise Reuters’ın bulgularına itiraz ediyor. Avukatlar, soruşturmada yer alan pek çok ayrıntının doğru olmadığını savunurken, kimliğin yayımlanmasının sanatçının gizliliğini ihlal edeceğini ve çalışma özgürlüğünü zedeleyeceğini belirtiyor.
Daha da önemlisi, anonimliğin ortadan kalkmasının fiziksel güvenlik riski doğurabileceği vurgulanıyor. Banksy’nin eserlerinin çoğu politik içerik taşıyor; savaş, devlet otoritesi, göç ve eşitsizlik gibi konulara doğrudan göndermeler yapıyor. Bu nedenle kimliğin açıklanmasının yalnızca magazinsel bir merakın ötesinde sonuçlar doğurabileceği ifade ediliyor.
