Mezopotamya’nın sarı sıcak güneşinin altında, Mardin’in kadim sokaklarında yankılanan çocuk sesleri, artık sadece oyunların değil, deklanşör tıkırtılarının da habercisi. 2024 yılında sınır hattının hemen kıyısında hayata geçen Fotohane Darkroom, bir sanat atölyesi olmanın çok ötesinde; Suriyeli, Iraklı, Kürt ve Türk çocukların aynı masada buluştuğu, analog fotoğrafın büyüleyici dünyasında kendi hikâyelerini kurduğu canlı bir üretim alanı. Serbest Salih ve Amar Kılıç’ın öncülüğünde kurulan bu oluşum, ismini bölgenin dilleri olan Türkçe, Kürtçe, Arapça ve Farsça’daki ortak tınısından alarak Fotohane yani fotoğraf evi olarak adlandırılıyor.
Kurulduğu günden bu yana bölgedeki çocuklara ve gençlere analog fotoğraf eğitimlerini tamamen ücretsiz bir şekilde sunan Fotohane’nin temel meselesi, sanatın birleştirici gücünü her çocuğun erişimine açabilmek. Tam da bu yüzden çocuklar burada sadece birer öğrenci değil; yaşadıkları mahalleyi, her gün geçtikleri sokakları ve kendi hayatlarını birer gözlemci titizliğiyle kadraja alan genç birer sanatçı.
Karanlık Odada Beliren Özgürlük
18 Haziran 2025’te sanatçı Amar Kılıç ile Marta Sömek’in yaptığı söyleşide Kılıç, projenin amacını şöyle özetliyor:
“Bu çocuklar genellikle sessiz kalmaya mecbur bırakılıyor. Biz bu sessizliği kırmak istiyoruz. Atölye, onların hem birey olarak varlık göstermelerine hem de güçlenmelerine alan açıyor. Bu bizim için sadece bir sanat etkinliği değil, aynı zamanda onarıcı bir süreç.”
Analog fotoğrafçılığın o sabır ve merak isteyen süreci, dijitalin hızına inat çocuklara yepyeni bir ifade dili kazandırıyor. Bir kareyi çekmekle bitmeyen bu yolculukta çocuklar; filmin banyo tanklarına yerleştirilmesinden, kimyasal solüsyonlarla negatiflerin görünür kılınmasına kadar her teknik aşamanın öznesi oluyor. Filmin sarılmasından negatifin kurutulmasına, kâğıt baskısından sabitleme aşamasına kadar her adım, çocukların sabrıyla ve emeğiyle şekilleniyor.
Yerel Kadrajlar, Evrensel Hikâyeler
Çocukların ellerinden çıkan bu samimi ve güçlü kareler, sadece atölye duvarlarında kalmayıp düzenlenen sergilerle geniş kitlelere ulaşıyor. Bu yolculuğun ilk büyük adımı Almanya’da, Freiburg sokaklarındaki Reporter Büro Sud’da atıldı. 6 Kasım 2025’te kapılarını açan ve şubatın sonuna kadar devam eden Beauty Through Children’s Eyes (Çocukların Gözünden Güzellik) solo sergisi, çocukların dünyayı nasıl gördüğünü uluslararası bir perspektife taşıdı.
Bu gönderiyi Instagram’da gör
Şimdi ise bu görsel yolculuk, İtalya’nın tarihi dokusuna, Perugia’ya doğru evriliyor. 6-22 Mart tarihleri arasında Bellini Foto işbirliğiyle, kadim bir kilise ve hastane olan Ex Ospedale ed Ex Chiesa di Santa Maria della Misericordia’nın mistik atmosferinde sergilenecek olan Mardin’s Youth Cartographies (Mardin’in Gençlik Kartografileri), çocukların kendi yaşam coğrafyalarını nasıl yeniden inşa ettiklerini anlatacak.
*Fotohane Darkroom hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
